Çeşme Koza Evi

Çeşme Koza Evi, İzmir’in Çeşme ilçesinde, rüzgârı, ışığı ve denize yakın konumu ile tipik Ege atmosferini hissedilir kılan bir parsel üzerinde tasarlanmış çağdaş bir konut. İşveren Koza Ailesi, gündelik yaşam ile tatil kullanımını aynı çatı altında birleştirebilecek; bakımı kolay, yalın ama karakteri güçlü bir ev talebiyle yola çıkmış. 2020 yılında tamamlanan projede, betonarme taşıyıcı sistem üzerine oturan iki katlı bir kütle, modern mimarlık ilkeleriyle biçimlendirilmiş; form, işlev ve malzeme birlikteliği projenin ana omurgasını oluşturuyor.

Yapının yerleştirilişinde Çeşme’nin hâkim rüzgâr yönleri, güneş açıları ve manzara potansiyeli belirleyici olmuş. Kütle, arazide mümkün olduğunca yatayda yayılarak hem bahçeyle yakın ilişki kuruyor hem de dış mekânla iç mekân arasında kesintisiz bir akış sağlıyor. Zemin kat, yaşam alanlarına ayrılmış; salon, yemek bölümü ve mutfak, teraslar ve havuz çevresiyle doğrudan temas kuracak biçimde konumlandırılmış. Üst katta ise ailenin özel kullanımı için yatak odaları ve daha sakin hacimler yer alıyor; böylece kamusal ve mahrem zonlar net biçimde ayrışırken, yapının bütünlüğü bozulmuyor.

Cephe dilinde açık tonlu beton paneller, doğal ahşap kaplamalar ve geniş cam yüzeylerin dengeli birlikteliği öne çıkıyor. Beton, yapıya sakin ve zamansız bir fon sağlarken; ahşap, dokusal sıcaklık ve yaşanmışlık hissi katıyor. Büyük cam açıklıklar, Ege ışığını iç mekânlara süzerken görsel geçirgenliği artırıyor; bahçe, teras ve iç mekân tek bir yaşam kabuğunun parçaları gibi algılanıyor. Konsol çıkmalar, saçaklar ve yatay gölgelikler yalnızca estetik vurgu üretmiyor; aynı zamanda güneş kontrolüyle pasif iklim stratejisinin önemli bileşenleri hâline geliyor.

Kütlesel kurgu, yatay ve düşey hatların kontrastı üzerine kurulu. Geri çekilen balkon bantları, öne çıkan kutu formundaki hacimler ve gölgeli ara boşluklar, günün farklı saatlerinde cephe üzerinde zengin ışık–gölge oyunları yaratıyor. Bu sayede hacim, tekdüze bir blok olmaktan çıkıp, farklı perspektiflerden bakıldığında değişen, derinlikli bir mimari dil kazanıyor. Cam yüzeylerin ritmik dizilimi, hem iç mekân hiyerarşisini dışarıdan okunur kılıyor hem de manzara ile kurulan ilişkiyi kontrol edilebilir kılıyor.

İç mekân tasarımında amaç, sade ama nitelikli bir fon yaratmak. Nötr renk paleti, doğal malzemelerle desteklenerek kullanıcıya kendi yaşam kurgusunu mekânın içinde özgürce kurabileceği bir zemin sunuyor. Zeminden tavana uzanan açıklıklar, iç hacimlerde ferahlığı artırırken, zemindeki sert zemin–yeşil doku–su ögeleriyle kurulan görsel bağ, içeriye her daim dışarıyı taşıyor. Dolaşım şeması, gereksiz koridorlardan arındırılmış; geçiş alanları da ışık alan, dışa yönelen, küçük oturma veya okuma nişlerine dönüşebilen ara mekânlar olarak düşünülmüş.

Peyzaj kurgusu, yapının yalın mimarisini destekleyen sakin bir karaktere sahip. Sert zeminler, su yüzeyi ve düşük bakım gerektiren bitki seçimi bir araya gelerek, hem yaz aylarında yoğun kullanılan açık alanları tanımlıyor hem de yılın geri kalanında bakım yükünü azaltıyor. Böylece ev, yalnızca tatil dönemlerinde değil, uzun süreli kullanımda da sürdürülebilir bir yaşam konforu sunuyor.

Teknik tarafta betonarme sistem, deprem güvenliği ve dayanıklılık gözetilerek rasyonel bir şema ile çözümlenmiş; ısı yalıtımlı cephe panelleri, alüminyum doğrama ve cam kombinasyonu, enerji verimliliği hedefini destekliyor. Güneş kontrolü sağlayan çıkmalar ve gölgelikler, mekanik sistemlere yük bindirmeden iç iklimi konforlu tutmaya yardımcı oluyor. Sonuç olarak Çeşme Koza Evi, Koza Ailesi’nin beklentilerini, Ege ikliminin verileri ve çağdaş mimarlığın yalın diliyle birleştiren; sakin ama kendinden emin tavrıyla bulunduğu çevrede nitelikli bir konut referansı oluşturan bütüncül bir tasarım olarak öne çıkıyor.